Naturalny szampon w domu możesz przygotować na dwa sposoby: jako pieniącą się kostkę na bazie surfaktantu SCI albo jako prostą mieszankę no-poo z mąki żytniej. Pierwsza metoda przypomina gotowy kosmetyk i wymaga precyzyjnego odmierzania składników, druga jest szybsza, ale ma krótką trwałość i nie daje piany.
Którą metodę wybrać?
Domowy szampon pozwala kontrolować skład, ograniczyć opakowania i dopasować pielęgnację do potrzeb skóry głowy oraz porowatości włosów. Nie należy jednak mieszać dwóch różnych podejść. Szampon w kostce jest kosmetykiem opartym na środkach powierzchniowo-czynnych, natomiast mąka żytnia należy do metody no-poo, czyli oczyszczania bez klasycznego detergentu.
| Kryterium | Szampon w kostce | Szampon z mąki żytniej lub ziół |
|---|---|---|
| Trwałość | Po wysuszeniu może służyć przez wiele tygodni, jeśli pozostaje suchy | Najlepiej przygotowywać świeżą porcję, przechowywaną w lodówce przez krótki czas |
| Pienienie | Duże lub umiarkowane, zależnie od receptury | Brak piany |
| Stopień skomplikowania | Wyższy, wymaga wagi, podgrzewania i pracy z proszkiem | Niski, wystarczy wymieszać mąkę z wodą |
| Surowce | SCI, masło lub olej, alkohol cetylowy oraz opcjonalne dodatki | Mąka żytnia typ 750 i woda lub napar ziołowy |
Wybierz kostkę, jeśli zależy Ci na produkcie przypominającym drogeryjny szampon, pianie i większej trwałości. Mąka żytnia sprawdzi się jako minimalistyczny eksperyment lub krótkie odejście od silniejszych detergentów. Przy podrażnieniach, nasilonym łupieżu albo nawracających problemach skóry głowy domowe receptury nie zastępują konsultacji ze specjalistą.
Jak zrobić szampon w kostce?
W tej recepturze SCI, czyli Sodium Cocoyl Isethionate, odpowiada za mycie i pienienie. Masło kakaowe oraz olej pielęgnują i natłuszczają włosy, a alkohol cetylowy nadaje kostce twardość oraz pomaga połączyć składniki. Podane proporcje dają około 60 g produktu.
Przygotuj następujące akcesoria:
- Waga elektroniczna – najlepiej z dokładnością do 0,01 g.
- Dwie zlewki lub szklane naczynia – o pojemności około 50 i 100 ml.
- Łopatka lub bagietka – do mieszania masy.
- Foremka – do nadania kostce kształtu.
- Garnek do kąpieli wodnej – do roztopienia tłuszczów i alkoholu cetylowego.
Składniki receptury są następujące:
- 30 g SCI w proszku – baza myjąca i pianotwórcza.
- 12,9 g białej glinki kaolinowej – składnik oczyszczający i absorbujący nadmiar sebum.
- 5,1 g oleju Sacha Inchi – składnik natłuszczający.
- 3,9 g masła kakaowego – emolient, który nadaje włosom miękkość.
- 3 g glukozydu decylowego – łagodny surfaktant wspierający pienienie.
- 3 g Honeyquatu – substancja kondycjonująca, ułatwiająca rozczesywanie.
- 1,8 g alkoholu cetylowego – składnik zwiększający twardość kostki.
- 0,3 g olejku palmarozowego – dodatek zapachowy.
SCI w proszku może pylić, dlatego nie pochylaj się nad naczyniem i nie wdychaj proszku. Pracuj z dala od dzieci, używaj czystych akcesoriów i dokładnie umyj oraz zdezynfekuj ręce przed rozpoczęciem.
- Odważ SCI i glinkę do jednego naczynia. W drugim umieść masło kakaowe, glukozyd decylowy, olej Sacha Inchi i alkohol cetylowy. Każdy składnik odmierzaj osobno, korzystając z funkcji tary.
- Podgrzej drugie naczynie w kąpieli wodnej, aż masło kakaowe i alkohol cetylowy się rozpuszczą. Nie podgrzewaj składników bezpośrednio na palniku.
- Wlej ciepłą fazę tłuszczową do naczynia z SCI i glinką. Wymieszaj dokładnie, aby powstała jednolita, gęsta masa.
- Dodaj Honeyquat oraz olejek palmarozowy. Ponownie wymieszaj, nie rozsypując proszku poza naczynie.
- Przełóż masę do foremki i mocno ją ubij, aby w kostce nie zostały puste przestrzenie.
- Po wystudzeniu włóż formę do zamrażarki na około 3 godziny. Następnie wyjmij kostkę i pozostaw ją do wyschnięcia na około 2 dni.
Po użyciu zwilż kostkę, spień ją w dłoniach i nanieś pianę na skórę głowy. Delikatny masaż wystarczy, nie trzeba mocno pocierać długości włosów. Na koniec dokładnie spłucz produkt.
Jak przygotować szampon z mąki żytniej?
Mąka żytnia typ 750 zawiera skrobię i drobne składniki, które pomagają związać część sebum oraz zabrudzeń. Taka mieszanka nie działa jak klasyczny surfaktant, dlatego nie pieni się i może wymagać innej techniki mycia. To metoda no-poo, a nie uproszczona wersja szamponu w kostce.
Na jedną porcję przygotuj 20–25 g mąki żytniej typ 750 oraz około 70 g wody, hydrolatu albo łagodnego naparu ziołowego. Mąka o wyższym stopniu przemiału może trudniej wypłukiwać się z włosów, dlatego na początek wybierz typ 750.
- Wsyp mąkę do miseczki i stopniowo dodaj wodę. Mieszaj do uzyskania gęstej, gładkiej papki.
- Nałóż mieszankę na mokrą skórę głowy i włosy. Rozprowadź ją opuszkami, poświęcając więcej czasu nasadzie.
- Pozostaw papkę na krótko, a następnie dokładnie spłucz letnią wodą. Sprawdzaj, czy we włosach nie zostały grudki.
- Przygotuj tylko taką ilość, jaką zużyjesz szybko. Resztę przechowuj w zamkniętym, czystym pojemniku w lodówce i nie trzymaj jej długo.
Do mieszanki możesz użyć naparu ziołowego, ale ostrożnie dobieraj zioła, ponieważ niektóre przy częstym stosowaniu mogą wysuszać włosy. Dodatki, takie jak miód, sok z aloesu czy niewielka ilość oleju, zmieniają właściwości i trwałość produktu. Im więcej składników zawiera mokra mieszanka, tym większe znaczenie ma świeżość i higiena.
Jak dopasować olej do porowatości włosów?
Olej i masło nie są składnikami myjącymi. Ich zadaniem jest natłuszczenie oraz ograniczenie uczucia szorstkości. To, co sprawdzi się w kostce, zależy między innymi od porowatości włosów, dlatego zacznij od małej ilości i obserwuj efekt.
- Włosy niskoporowate – często dobrze reagują na olej kokosowy, babassu, rycynowy oraz masło kakaowe.
- Włosy średnioporowate – można testować olej migdałowy, ryżowy, arganowy, makadamia lub oliwę.
- Włosy wysokoporowate – często wybiera się olej lniany, konopny, słonecznikowy, z pestek winogron albo z pestek dyni.
- Włosy szybko obciążające się – wymagają szczególnie małej ilości fazy tłuszczowej i dokładnego spłukiwania.
Higiena i przechowywanie domowego szamponu
Kostka zawiera niewiele wody, ale nadal trzeba ograniczać kontakt produktu z wilgocią i brudnymi dłońmi. Mieszanka z mąki oraz wody jest znacznie bardziej podatna na rozwój mikroorganizmów, ponieważ nie zawiera konserwantu.
Przed przygotowaniem i użyciem sprawdź te zasady:
- Umyj i zdezynfekuj ręce, naczynia, łopatki oraz formę.
- Używaj precyzyjnej wagi i czystych, suchych surowców.
- Przechowuj kostkę na mydelniczce z odpływem, aby mogła wyschnąć między myciami.
- Nie zostawiaj kostki w strumieniu wody, ponieważ rozmięknie i szybciej się zużyje.
- Mieszankę z mąki trzymaj w lodówce i przygotowuj w małych porcjach.
- Wyrzuć produkt, jeśli zmienił zapach, kolor, konsystencję albo pojawiły się w nim oznaki pleśni.
Produkty bez konserwantów nie mają jednej uniwersalnej daty przydatności. Domową mieszankę z mąki traktuj jako świeży produkt, a nie kosmetyk przeznaczony do wielotygodniowego przechowywania.
Najprostszy wybór jest taki: kostka na bazie SCI sprawdzi się, gdy chcesz uzyskać pieniący się kosmetyk o większej trwałości, natomiast mąka żytnia będzie lepsza dla osób zainteresowanych krótką, minimalistyczną metodą no-poo. W obu przypadkach zacznij od prostej receptury i obserwuj reakcję skóry głowy oraz włosów.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
