SPF – co to jest i dlaczego warto go stosować?

SPF to skrót od Sun Protection Factor i oznacza wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej przed promieniowaniem UVB. Stosowanie preparatu z faktorem 30 lub 50 pomaga ograniczyć ryzyko poparzeń słonecznych, przebarwień i fotostarzenia. W dalszej części wyjaśniamy, jak interpretować wartość faktora i jak poprawnie nakładać kosmetyk.

Czym jest SPF i co oznacza liczba przy skrócie?

Faktor ten określa, jak długo skóra pozostanie chroniona przed rumieniem w porównaniu ze skórą niezabezpieczoną. Liczba stojąca przy skrócie to mnożnik czasu, po którym bez ochrony pojawia się zaczerwienienie.

W badaniach laboratoryjnych do ustalenia wartości wykorzystuje się minimalną dawkę rumieniową. Jeżeli bez preparatu rumień powstaje po 10 minutach, to faktor 15 wydłuża ten czas teoretycznie do 150 minut, a faktor 30 do 300 minut.

Wartość faktora to mnożnik czasu, po którym skóra reaguje rumieniem. W codziennych warunkach realna ochrona zależy od ilości kosmetyku, pocenia się i kontaktu z wodą.

Jak działa filtr przeciwsłoneczny?

Preparaty fotoochronne działają na dwa sposoby – odbijają lub pochłaniają promienie UV. Filtry mineralne tworzą na powierzchni naskórka barierę odbijającą światło, natomiast filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie i zamieniają je w energię cieplną.

Filtry mineralne i chemiczne

Filtry mineralne pozostają na powierzchni skóry i rzadko wywołują podrażnienia. Sprawdzają się przy cerze wrażliwej, atopowej, naczynkowej oraz u dzieci od 6. miesiąca życia. Filtry chemiczne mają lżejszą konsystencję i nie zostawiają białego nalotu, dlatego dobrze współpracują z makijażem.

Ile promieniowania blokują poszczególne faktory?

Im wyższy faktor, tym większy procent promieniowania UVB zostaje zatrzymany. W praktyce przedstawia się to następująco:

Te wartości pochodzą z testów laboratoryjnych, w których preparat nakłada się w dawce 2 mg na cm2 skóry. Codzienne czynniki, takie jak pot, kąpiel czy tarcie odzieży, skracają realny czas ochrony.

Żaden kosmetyk nie blokuje całego promieniowania UVB. Nawet faktor 50 nie daje pełnej, stuprocentowej bariery.

Jak prawidłowo stosować krem z filtrem?

Najczęstszym błędem jest nakładanie zbyt małej ilości kosmetyku. Większość osób aplikuje jedynie 25–50% potrzebnej porcji, przez co deklarowany faktor znacząco się obniża.

Na realną trwałość ochrony wpływają między innymi:

• ilość i równomierność aplikacji,
• fotostabilność preparatu,
• kontakt z wodą i potem,
• tarcie ręcznikiem lub odzieżą,
• intensywność promieniowania w danym miejscu.

Ile produktu nakładać na twarz?

Na twarz i szyję potrzeba około 1–1,25 g preparatu. Pomocną metodą jest wyciśnięcie kosmetyku na długość dwóch palców – wskazującego i środkowego.

Zbyt mała ilość realnie zmienia faktor 50 w ochronę bliższą faktorowi 5. Ta różnica ma duże znaczenie dla skóry wrażliwej i skłonnej do przebarwień.

Kiedy powtarzać aplikację?

Preparat z filtrem nakłada się ponownie co 2–3 godziny. Dodatkową aplikację trzeba wykonać po każdej kąpieli, intensywnym spoceniu się lub wytarciu ręcznikiem.

Filtry chemiczne warto nałożyć około 20 minut przed planowanym wyjściem na słońce.

Niezależnie od wysokości faktora, kosmetyk z filtrem trzeba nakładać ponownie co 2–3 godziny oraz po każdej kąpieli, intensywnym poceniu się lub wytarciu ręcznikiem.

Co oznaczają dodatkowe symbole na opakowaniach?

Sam faktor odnosi się wyłącznie do promieniowania UVB. Ochronę przed UVA, które przenika przez chmury i szyby oraz przyspiesza fotostarzenie, opisują inne skróty.

Symbol UVA w kółku oznacza, że produkt spełnia europejskie normy, a współczynnik ochrony przed UVA wynosi co najmniej jedną trzecią wartości faktora. Wskaźnik PPD pokazuje, ile razy mniejsza dawka promieniowania UVA dociera do skóry pokrytej preparatem.

Na kosmetykach azjatyckich poziom ochrony przed UVA opisuje skala PA. Liczba plusów przy symbolu PA odpowiada wartości PPD:

• PA+ – niska ochrona,
• PA++ – umiarkowana ochrona,
• PA+++ – wysoka ochrona,
• PA++++ – bardzo wysoka ochrona.

Część nowoczesnych formuł zawiera również składniki ograniczające wpływ światła niebieskiego HEV oraz promieniowania podczerwonego IR. To dodatkowe wsparcie dla skóry narażonej na długą pracę przed ekranem.

Jaki faktor wybrać do swojej skóry?

Do codziennego stosowania warto wybierać kosmetyk z faktorem co najmniej 30. Osoby z jasną karnacją, piegami, cerą naczyniową lub skłonną do przebarwień powinny sięgać po faktor 50 lub 50+.

W kosmetykach produkty chroniące mocniej niż faktor 50 oznacza się symbolem 50+. Dokładne wartości, na przykład faktor 100, pojawiają się głównie na wyrobach medycznych.

Przy cerze tłustej i trądzikowej lepiej sprawdzają się lekkie fluidy, które szybko się wchłaniają. Skóra wrażliwa, atopowa, po zabiegach medycyny estetycznej oraz skóra dzieci od 6. miesiąca życia lepiej toleruje filtry mineralne.

Należy też wiedzieć, że wartości faktora nie sumują się. Nałożenie kosmetyku z faktorem 15 i podkładu z faktorem 30 daje ochronę na poziomie 30. Przeterminowany produkt po 6–12 miesiącach od otwarcia może tracić właściwości ochronne. Ochronę stosuje się także zimą, ponieważ śnieg odbija promieniowanie UV.