Jak zrobić hydrolat ziołowy w domu?

Domowy hydrolat ziołowy powstaje podczas destylacji parowej roślin. Najprościej przygotować go w garnku z odwróconą pokrywką i lodem albo w kawiarce. Ponieważ nie zawiera konserwantów, wymaga bardzo czystych naczyń, przechowywania w lodówce i szybkiego zużycia.

Czego potrzebujesz?

Do przygotowania hydrolatu wybierz świeże, zdrowe zioła lub kwiaty bez oznak pleśni i uszkodzeń. Mogą to być między innymi liście mięty, melisy, brzozy, płatki róży, rumianek lub lawenda. Suszonych surowców użyj mniej więcej dwa razy więcej niż świeżych, ponieważ mają mniejszą objętość i zawierają mniej wody.

Przygotuj:

• duży garnek z pokrywką
• dwie miseczki, w tym jedną odporną na wysoką temperaturę
• świeże albo suszone zioła
• wodę destylowaną lub filtrowaną
• lód, najlepiej umieszczony w woreczku
• butelkę z ciemnego szkła do przechowywania gotowego hydrolatu

Higiena ma bezpośredni wpływ na trwałość produktu. Przed rozpoczęciem pracy przygotuj stanowisko według poniższej listy:

• Wyparz miseczki, garnek, pokrywkę i butelkę wrzątkiem.
• Umyj dokładnie ręce i pracuj na czystym, suchym blacie.
• Używaj czystych ściereczek lub ręczników papierowych.
• Wybierz naczynia odporne na temperaturę i nagłe zmiany cieplne.
• Nie dotykaj wnętrza wyparzonej butelki ani jej zakrętki palcami.

Wyparzenie naczyń ogranicza liczbę drobnoustrojów, ale nie zapewnia laboratoryjnej sterylności. Dlatego domowy hydrolat trzeba traktować jako produkt nietrwały.

Jak zrobić hydrolat metodą garnkową?

Metoda garnkowa wykorzystuje destylację parową. Para przechodzi przez rośliny, a następnie skrapla się na schłodzonej pokrywce i spływa do ustawionej pod nią miseczki.

1. Ustaw naczynie zbierające. Na dnie garnka umieść żaroodporną miseczkę odwróconą do góry dnem. Na jej podstawie ustaw drugą, czystą miseczkę. To właśnie do niej będzie spływał hydrolat.
2. Dodaj zioła. Rozłóż świeże lub suszone rośliny wokół odwróconej miseczki. Nie wkładaj ich do naczynia przeznaczonego na gotowy hydrolat.
3. Wlej wodę. Dodaj wodę destylowaną albo filtrowaną tak, aby sięgała mniej więcej do wysokości odwróconej miseczki. Nie zalewaj ziół ani miseczki zbierającej.
4. Załóż odwróconą pokrywkę. Pokrywka powinna być skierowana wgłębieniem do dołu, nad ustawioną miseczką. Na jej zewnętrznej stronie połóż woreczek z lodem.
5. Podgrzewaj zawartość. Ustaw garnek na małym ogniu i utrzymuj delikatne parowanie przez około godzinę. Woda nie powinna gwałtownie kipieć, ponieważ może przedostać się do naczynia z hydrolatem.
6. Uzupełniaj lód. Gdy lód się roztopi, wymień go na nowy. Schłodzona pokrywka ułatwia skraplanie pary wodnej.
7. Odbierz hydrolat. Po zakończeniu destylacji wyłącz grzanie i poczekaj, aż naczynia ostygną. Przelej płyn z miseczki do wyparzonej butelki z ciemnego szkła.

Uważaj na gorącą parę. Nie podnoś pokrywki od razu po wyłączeniu kuchenki i nie pochylaj twarzy nad garnkiem. Para oraz pokrywka mogą spowodować oparzenia. Używaj rękawic kuchennych i otwieraj garnek z boku, kierując parę z dala od siebie.

Jak wykorzystać kawiarkę?

Kawiarka może posłużyć jako prosty, mały destylator. Jej działanie opiera się na przepływie gorącej wody i pary przez surowiec roślinny, ale przed użyciem dokładnie ją umyj i wyparz.

1. Napełnij dolny zbiornik. Wlej wodę destylowaną lub filtrowaną, nie przekraczając zaworu bezpieczeństwa.
2. Wypełnij sitko. W miejsce kawy wsyp rozdrobnione zioła albo włóż płatki kwiatów. Nie ubijaj ich, ponieważ para powinna swobodnie przepływać.
3. Złóż kawiarkę. Sprawdź, czy uszczelka i wszystkie elementy są czyste oraz prawidłowo zamontowane.
4. Podgrzewaj na małym ogniu. Zbieraj płyn w górnym zbiorniku i przerwij proces, gdy pojawi się go wystarczająca ilość albo gdy woda w dolnej części prawie się skończy.

Ta metoda daje niewielką partię produktu i nie pozwala tak łatwo kontrolować procesu jak duży garnek. Po zakończeniu przelej hydrolat do wyparzonej butelki i szybko go schłodź.

Jak przechowywać domowy hydrolat?

Domowy hydrolat jest „żywym” produktem wodnym. Bez konserwantów może szybko stać się środowiskiem dla bakterii, drożdży i pleśni, nawet jeśli początkowo wygląda oraz pachnie prawidłowo.

Po przygotowaniu stosuj następujące zasady:

• Przechowuj hydrolat w lodówce, najlepiej w temperaturze typowej dla przechowywania żywności.
• Wybierz wyparzoną, szczelnie zamykaną butelkę z ciemnego szkła.
• Zużyj produkt w ciągu około 1–2 tygodni, ponieważ domowy hydrolat nie ma konserwantów.
• Nie wkładaj do butelki palców, płatków kosmetycznych ani innych przedmiotów.
• Wylej hydrolat, jeśli pojawi się zmętnienie, osad, nietypowy zapach, zmiana koloru albo oznaki fermentacji.

Jeżeli produkt stał poza lodówką przez dłuższy czas lub masz wątpliwości co do jego świeżości, nie używaj go na skórę. Krótka trwałość jest ceną za przygotowanie małej partii bez dodatku konserwantów.

Najbezpieczniej robić niewielkie ilości, dokładnie oznaczyć butelkę datą przygotowania i przechowywać ją w lodówce. Wtedy domowa destylacja parowa pozostaje prostym sposobem na uzyskanie świeżej wody roślinnej z wybranych ziół.